Toren van het volk

Het MAS (Museum Aan de Stroom), het eigentijdse icoon aan de historische Antwerpse horizon, is van ver te zien. Hij springt niet alleen door zijn 60 meter hoogte in het oog, maar ook door het gegolfde glas en de roodbruin gekleurde gevelplaten. Neutelings Riedijk Architecten creëerden een monumentale publieke plek in het oude havengebied die heden fungeert als één van de grootste toeristische trekpleisters van de stad.

Philippe Sarfati toont met zijn foto ‘Landmark’ hoe het MAS zijn rol van openbare ruimte voor de stad vervult. Het gebouw met zijn panoramische verzichten doet in dit geval dienst als achtergrond voor trouwfotografie. De bruid verplaatst zich door de publieke galerij met het bruisende stadsleven als decor. Deze foto is de elfde foto uit Philippes reeks ‘Territories’, en vertoont wederom het spontane gedrag van de mens als ruimtelijke wezen.

Publiekelijke promenade

Het ontwerp van Neutelings Riedijk Architecten voor het MAS vertoont raakvlakken met het MuCEM (Musée des Civilisations de l’Europe et de la Méditerrannée) van Rudy Ricciotti. Beide ontwerpen worden gekenmerkt
door een democratisch ontwerpbesluit.

Het ontwerp van het MAS is sterk in zijn eenvoud. De toren bestaat uit op elkaar gestapelde tentoonstellingsruimten die bij elk niveau een kwartslag gedraaid worden. Hiermee schiepen de architecten bij wijze van spreken een interne spiraalvormige wenteltrap. Deze spiraalgalerij bevindt zich rond de acht tentoonstellingsruimten en bestaat uit een gigantisch gordijn van gegolfd glas. De kleine nissen van het glazen gordijn functioneren als kleine vertoefplekken. Ze nodigen uit om te betreden, waardoor elke bezoeker een dialoog met de stad aangaat, en dit binnen de actieve circulatieruimte van de galerij. Deze architectonische wandelgalerij is publiek toegankelijk via een verticale roltrappenpromenade.

Ze nodigen uit om te betreden, waardoor elke bezoeker een dialoog met de stad aangaat

Het MAS kan dus logischerwijs aanzien worden als een ‘toren van het volk’. Het is de eerste toren waar de bezoeker gratis flaneert op verscheidene hoogten, inclusief het dakterras waar de stad te aanschouwen valt. De vaste collectie over de Antwerpse stadsgeschiedenis en wisselende tentoonstellingen zijn tegen betaling. Philippe Sarfati meent dan ook dat het MAS hierdoor twee soorten publiek naar zich toe trek; ten eerste de harde cultuurfanaten en ten tweede de (al dan niet) verdwaalde toerist die een panoramische kijk op Antwerpen wilt ervaren. Al deze interne roering en commotie kunnen als tegenstrijdig beschouwd worden met een klassieke culturele instelling maar ze doen wel het gebouw leven. Het MAS is een schoolvoorbeeld voor een levend landmark. Het vormt een meerwaarde voor de stadsgeschiedenis en -beleving van Antwerpen.

Dit beeld is de elfde foto uit Philippes reeks ‘Territories’. Bekijk hier de hele reeks:

Klik op de foto om er meer over te lezen: