Tien filmtips voor op het AFFR 2020

Ondanks de onrustige tijden gaat het Architectuur Filmfestival Rotterdam (AFFR), het grootste architectuurfilmfestival ter wereld, volgende week van start. Dit jaar iets compacter dan normaal maar diverser dan ooit. Deze coronaproof editie staat in het teken van Guilty Architecture. Dit thema blijkt urgenter dan ooit. De rol van architectuur en stedenbouw verandert met ongeziene snelheid in deze polariserende wereld. De wereldwijde pandemie drukt onze neuzen op de harde feiten en stelt vragen. Wat is de rol van architecten, stedenbouwkundigen en de overheid in dit verhaal? En hoe onschuldig is architectuur vandaag de dag nog?

De twaalfde editie van het AFFR vindt van 7 t/m 11 oktober 2020 plaats in het LantarenVenster, de studio van Conny Janssen Danst, in een Drive-in Cinema op RDM Rotterdam en met AFFR LIVE ook op jouw computerscherm. Er zijn meer dan zeventig geweldige films geprogrammeerd.  Namens de redactie heb ik een lijst met tien filmtips samengesteld, zodat je keuzestress hopelijk wat afneemt. De reeks bestaat uit een scala van films over dystopische architectonische ingrepen, heropbouwproblematieken en portretten van wereldbefaamde vormgevers. Het onderzoek naar de relatie tussen architectuur, stad en film vormt de rode draad door de filmselectie.

1. Spaceship Earth

woensdag 7 oktober om 20:00, donderdag 8 oktober om 20:00, vrijdag 9 oktober om 19:45 en zaterdag 10 oktober om 15:00

Spaceship Earth zet als openingsfilm van het AFFR de perfecte toon voor het verdere verloop van het festival. Het beschrijft het fascinerende verhaal van Biosphere 2. Dit buitengewone architectonische én ecologische experiment getuigt van bijzonder belang voor ons huidige tijdperk. De film van Matt Wolf vertelt het onthullende verhaal van een vrijwillige quarantaine van acht idealistische wetenschappers in een futuristisch complex geïnspireerd op het werk van Buckminster Fuller.

2. Americaville

donderdag 8 oktober om 18:45 en vrijdag 9 oktober om 17:45

The suburban dream is still alive! Jackson Hole, de kunstmatige Amerikaanse buitenwijk van Beijing, is één van de vele gekopieerde steden die China rijk is. Duizenden Chinezen ontvluchten de hectiek van binnenstad Beijing om hier tot rust te komen. Adam James Smith volgt Annie Liu in haar wanhopige zoektocht naar ‘The American Dream’. Hij portretteert op tragikomische manier een verregaand geloof in deze droom, of nachtmerrie.

3. Where to with History?

donderdag 8 oktober om 19:00 en vrijdag 9 oktober om 17:30

De stadsgeschiedenis van Dresden kent vele dilemma’s. In de Tweede Wereldoorlog werd het met de grond gelijk gemaakt door de geallieerden en heden vormt de stad het extreemrechtse epicentrum van Duitsland. Hans Christian Post toont met zijn documentaire aan dat het verhaal van Dresden fundamenteel is om de groei van het rechtspopulisme in Europa te snappen. De reconstructieproblematiek omtrent de Frauenkirche speelt hierin een centrale rol. Dresden is enerzijds hét boegbeeld van de Oost-Duitse bloei na de val van de muur, anderzijds vormt het de representatie van wat er allemaal misgaat in Europa.

4. Havana, from on high

vrijdag 9 oktober om 17:15 en zondag 11 oktober om 19:15

Havana kampt, als zovele wereldsteden, met een chronisch tekort aan woonplekken met als gevolg dat daken op inventieve manier gebruikt worden. Het dakenlandschap van Cuba’s hoofdstad bestaat uit een levendige gemeenschap van illegale woningen. Pedro Ruiz werpt een ongebruikelijke blik op de stad. Hij neemt de kijker mee boven op de daken, boven de herrie en de stank om deze betoverende stad te aanschouwen.

5. A Machine to Live in

vrijdag 9 oktober om 19:30

Brasilia is ‘de stad voor de toekomst’ volgens de iconische architecten Oscar Niemeyer, Lucio Costa en Joaquim Cardozo.  Toch voelt hun utopie aan als een onleefbaar kunstmatig universum. Filmmakers Yoni Goldstein en Meredith Zielke nemen de kijker mee op een visueel spektakel met als rode draad de zoektocht naar “de ideale stad”. Brasilia, een architectonische fiasco of de verpersoonlijking van het radicale modernisme?

6. A Tunnel

zaterdag 10 oktober om  12:45

A Tunnel van Nino Orjonikidze en Vano Arsenishvili etaleert het gevaar van geopolitiek in architectuur. Tussen Georgië en China wordt een tunnel geboord in functie van de Silk Road Express, een nieuwe treinroute van duizenden kilometers lang. De onderlinge communicatie tussen de culturen verloopt steeds moeizamer. Een onenigheid tussen de traditionele Georgische gemeenschap en de onstuitbare vaart van Chinese expansiedrift is onontkoombaar.  Een letterlijke interpretatie van Lost in Translation.

7. La Nave

zaterdag 10 oktober om 14:45 en zondag 11 oktober om 12:30

Le Vele di Scampia vormen een Napolitaans synoniem voor criminaliteit, drugsmisbruik en moord. Het oorspronkelijke ontwerp van Franz Di Salvo voor de vier gigantische galerijflats poogde een woningbouwproject met sociale cohesie als kernpunt te worden. Echter veranderde het gebruik van slechte constructiematerialen en een gebrek aan infrastructuur het utopische ontwerp in een dystopie. De Rotterdamse fotograaf Hans Wilschut werpt met zijn documentaire La Nave nieuw licht op Le Vele di Scampia.

8. Making a Mountain

zaterdag 10 oktober om 19:30 en zondag 11 oktober om 18:15

Wat is een architectuurfilmfestival zonder Bjarke Ingels? De sterarchitect duwt keer op keer de grenzen van het architecturale kunnen verder. Ingels poneert dat de stad als mensgemaakt ecosysteem de toekomst is, en ziet het CopenHill project als startschot voor deze verschuiving. Making a Mountain toont het verloop van dit megalomane bouwproject. Het is ’s werelds schoonste afval-tot-energiecentrale met een kunstmatige skibaan op het dak als letterlijke kers op de taart.

9. Aalto

zaterdag 10 oktober om 19:45 en zondag 11 oktober om 10:30 en om 17:00

De Finse meesters Alvar en Aino Aalto zijn niet meer weg te dekken uit het modernistische discours van architectuur. Ze zijn de belichaming van het modernisme. De filmmaker Virpi Suutari belicht in deze filmische biografie het verhaal achter dit invloedrijke koppel, hun organische architectuur en hoe die voortkwam uit een doorgedreven zoektocht naar de kern van het menselijk bestaan.

10. Mr. Toilet: The World’s #2 Man

zondag 11 oktober om 14:00

Someone has to do the dirty work?! En dit blijkt Jack Sim, Mr. Toilet, te zijn. Want vijftig procent van de wereldbevolking heeft geen toilet. Een hallucinante hoeveelheid mensen is wc-loos en dit brengt desatreuze gevolgen met zich mee. Lily Zepeda’s Mr. Toilet: The World’s #2 Man laat zien hoe Sim als sanitair deskundige op eigenzinnige manier de wereld met één wc per keer verbeterd. Zijn missie bestaat uit het wereldwijd verbeteren van sanitaire omstandigheden. ‘Wereld Toilet Dag’, het eerste internationale feest van de porseleinen troon, hebben we aan hem te danken.

Note: Het AFFR-team houdt nauwlettend de ontwikkelingen rond Covid-19 in de gaten hierdoor kan het programma enige wijziging kennen. We raden aan om je in te schrijven voor hun nieuwsbrief of hun sociale mediakanalen te volgen voor de laatste updates.